سابقه و هدف : کلپوره (Teucrium polium) از تيره نعناع، گياهی علفی است که مصرف دارويی آن از زمانهای بسيار قديم شناخته شده است. در سالهای اخير نيز اثرات ضد ديابت، ضد چربی زياد خون و ضد ميکروبی آن گزارش شده است ولی در مورد اثرات آن بر عضله صاف دستگاه گوارش تحقيقی علمی انجام نگرديده است. لذا هدف اين تحقيق بررسی اثر عصاره اين گياه بر انقباضات ناشی از بعضی محرکهای رسپتوری و غيررسپتوری در ايلئوم موش صحرايی و تا حد امکان بررسی مکانيسم اين اثر میباشد.
مواد و روشها : عصاره آبی با جوشاندن برگ گياه در آب مقطر تهيه شد. انقباضات ايلئوم ناشی از کلرورپتاسيم و استيل کولين موش صحرايی(Wistar) در حمام بافت حاوی محلول تايرود تحت يک گرم کشش اوليه به روش ايزوتونيک ثبت گرديد.
يافتهها : نتايج نشان دادند که اين عصاره با غلظتهای (25/0، 5/0، 1، 2، 4 و 8 mg/ml)، انقباضات ناشی از کلرورپتاسيم (mM60) و استيلکولين (μM1) را به صورت وابسته به غلظت کاهش میدهد (0001/0P<). حضور L-NAME (مهارکننده آنزيم نيتريک اکسايد سنتاز) با غلظت μM 100، اثری بر عملکرد مهاری عصاره بر انقباض ناشی از کلرورپتاسيم نداشت. از سوی ديگر، حضور آنتاگونيستهای آلفا و بتا آدرنرژيک (فنتولامين و پروپرانولول و آنتاگونيست رسپتورهای اوپيوئيدی، هر سه با غلظت μM 1) نيز موجب کاهش عملکرد مهاری عصاره بر انقباضات ناشی از کلرورپتاسيم نگرديد. در محلول تايرود بدون کلسيم و دارای پتاسيم زياد، اضافه کردن کلسيم به حمام بافت موجب انقباض وابسته به غلظت در ايلئوم شد و عصاره، اين پاسخ انقباضی را بطور معنیدار کاهش داد.
نتيجه گيری : بر اساس نتايج حاصل از اين تحقيق ميتوان احتمال داد که کانالهای کلسيمی در بروز عملکرد مهاری عصاره دخالت داشته باشند. اين تأثير مهاری بدون دخالت رسپتورهای α و β آدرنرژيک و اوپيوئيدی و نيز بدون دخالت نيتريک اکسايد انجام میشود. اثرات مهاری مشاهده شده میتواند توجيه کننده مصرف سنتی اين گياه در ناراحتيهای دستگاه گوارش باشد.