سابقه و هدف: در ايران، مركزي كه اطلاعات مسمومين سراسر كشور را جمع آوري نمايد وجود ندارد. سرويس مسمومين بيمارستان لقمان تهران تنها مركز دانشگاهي تهران بزرگ با قدمتي بيش از شصت و پنج سال به پذيرش بيماران مسموم پرداخته و اكثر بيماران مسموم تهران به آن ارجاع داده مي شوند. هدف اين مطالعه نشان دادن اپيدميولوژي مسموميت ها در اين مركز به عنوان الگوي تهران بزرگ در سال 1384 است.
مواد و روش ها: اين مطالعه به شكل مقطعي بر روي كليه بيماران بستري نوجوان و بالغ بالاي 12 سال در مجموعه مسمومين لقمان در سال 1384 انجام شد. متغيرهاي تحقيق شامل نوع مسموميت (بر اساس ICD10 )، انگيزه ، سن، فصل، سابقه اقدام مشابه، سابقه بيماري رواني، سابقه اعتياد و پيش آگهي بودند.
يافته ها: از مجموع 28002 بيمار مراجعه كننده به اورژانس مسمومين بيمارستان لقمان با مسموميت حاد از اول فروردين 84 تا 29 اسفند همان سال، 12169 نفر (45/43%) در مجموعه مسمومين بستري گرديدند. مسموميت هاي عمدي بيشترين علت بستري بيماران (6/83%) و مسموميت هاي اتفاقي كه در رأس آن ها سوﺀ مصرف مواد قرار داشت، علت بعدي بود (4/16%). مسموميت با داروها شايع ترين علت مراجعه بيماران بود كه در اين ميان دسته T42 (6/21%) وT43 (4/15%) شامل داروهاي ضد افسردگي و بنزوديازپين ها و داروهاي ضد تشنج در رأس قرار داشتند. مخدرها و شبه مخدرها T40 (8/11%) در رده سوم قرار داشتند. از نظر جنسي و فصل مسموميت تفاوت عمده اي مشاهده نگرديد. مرگ در 304 نفر از مراجعين بيمار (08/1%) اتفاق افتاد كه شايع ترين علت آن مسموميت با مواد مخدر (22/33%) و سپس مسموميت با آفت كش ها (17/12%) در رأس آن فسفيد آلومينيوم بود. الكل هاي سمي (در رأس آن ها متانول) و نيز داروهاي سايكوتروپ (عمدتا ًضد افسردگي هاي سه حلقه اي) هر كدام علت فوت در 55/8% موارد بودند. 4/45% فوت شدگان سني كمتر از 40 سال داشته و 35/73% مرد بودند.
نتيجه گيري: علي رغم آن كه ايران از بسياري كشورهاي غربي خودكشي كمتري دارد ولي روند خود مسموم سازي در جامعه رشد بسيار زيادتري از رشد جمعيت داشته و مسموميت ناشي از سوﺀ مصرف مواد الگوي جنسي مسمومين را دچار تغيير كرده است. به نظر مي رسد اقدامات كشوري براي كنترل سوﺀ مصرف مواد و آموزش مهارت هاي زندگي ناكافي بوده و مداخلات فوري براي حمايت بيماران و گروه هاي پر خطر لازم باشد. هم چنين آمار موجود نشان مي دهد كه با توجه به بررسي و مقايسه هاي انجام شده، احتمالاً اين بيمارستان شلوغ ترين مركز مسمومين در دنيا مي باشد.