سابقه و هدف: بيماري تالاسمي يكي از شايع ترين بيماريهاي ارثي كشور ماست. لذا استفاده از بهترين روشهاي آزمايشگاهي براي غربالگري زوجين از نظر افزايش سطح خوني HbA2 حائز اهميت و ضروري است. هدف از اين مطالعه مقايسه كارآيي روش كروماتوگرافي تعويض كاتيوني دستگاه HbGold با روش مرجع يا استاندارد طلايي ميكروكروماتوگرافي ميباشد.
مواد و روش ها: اين تحقيق به روش كارآزمايي باليني تشخيصي بر روي 321 نمونه خون EDTA كه به طور تصادفي بر مبناي نتايج آزمونهاي RDW-CBC به عنوان فرد سالم يا ناقل بتاتالاسمي شناسايي و تفكيك شده بودند، انجام گرفت. مؤلفههاي عملكردي هر دو متد از جمله عدم دقت، عدم صحت و حداكثر خطاي مجاز آناليتيك روش كروماتوگرافي تعويض كاتيوني HbGold با روش استاندارد طلايي ميكروكروماتوگرافي مورد مقايسه قرار گرفت.
يافته ها: نتايج نشان ميدهد كه عدم دقت و عدم صحت روش HbGold از حد مجاز تعريف شده كم تر است. خطاي سيستماتيك و خطاي رندوم اين متد به ترتيب 4/2 و 5/2% بود. و خطاي مجاز كلي آناليتيك 9/4% ميباشد كه هر سه مؤلفه در دامنه قابل قبول است. عملكرد اين متد 2/3 سيگما بوده و در محدوده مارژينال است و دامنه مرجع آن 18/3-62/1% ميباشد.
نتيجه گيري: نقطه عملكرد دستگاه HbGold در مقايسه با روش استاندارد طلايي در سطح پايينتر يعني سطح مارژينال قرار دارد. لذا استفاده از اين متد نيازمند به كار گرفتن ضوابط كنترلي چند قانوني و چندسطحي است تا با حفظ احتمال رد كاذب جواب به ميزان كم تر از 3% احتمال شناسايي خطاهاي واقعي را در محدوده بيش از 90% تنظيم نمايد. وجود دامنه پنجره به ميزان 32/0 در روش HbGold امكان تفكيك بهتر افراد سالم و ناقلين بتاتالاسمي را در مقايسه با روش مرجع فراهم ميآورد.