سابقه و هدف: کارخانجات سيمان از صنايع استراتژيک کشور و دارای اثرات زيست محيطی بسيار جدی می باشند که توجه بيش تری را به ويژه در ارتباط با مديريت پسماند کوره با مقادير متنابهی از ترکيبات کروم شش ظرفيتی سرطانزا را می طلبد. در مطالعات قبلی خنثی سازی ترکيبات کروم شش ظرفيتی در فاز مايع مورد بررسی قرار گرفته شده است، ولی با توجه به ويژگی مشکلات صنايع سيمان ايران در مورد دفن پسماند کوره در زمين های اطراف کارخانجات سيمان کشور، هدف اصلی اين تحقيق بر اساس طراحی يک روش خنثی سازی ترکيبات کروم شش ظرفيتی در فاز جامد در نظر گرفته شد.
مواد و روش ها: احياء ترکيبات کروم شش ظرفيتی در پسماند کوره ( فاز جامد) در شرايط آزمايشگاهی، راکتورهای محيط و با امکانات محلی برای تامين مواد آلی احياء کننده به صورت تفاله چغندر و مقادير جزئی ترکيب آهن دوظرفيتی انجام گرديد. آناليز ترکيبات کروم شش ظرفيتی محلول و غيرمحلول به روش شماره7600 NIOSH انجام و راندمان احياء کروم شش ظرفيتی محلول محاسبه گرديد.
يافته ها: راندمان احياء ترکيبات کروم شش ظرفيتی در پسماند جامد کوره در راکتور های آزمايشگاهی و در راکتورهای شبيه ساز دفن محيطی در دمای هوای زمستانی حداقل6- و حداکثر 10 درجه سانتيگراد برای يک دوره زمانی 11 به ترتيب 100% و80% اندازه گيری شد. با توجه به سميت ترکيبات کروم شش ظرفيتی و نياز به حصول راندمان بهتر راکتورهای شبيه ساز دفن محيطی با سيستم برگشت شيرابه، بهنيه سازی گرديد و راندمان احياء ترکيبات کروم شش ظرفيتی در اين راکتورهای در دمای محيطی نزديک به صد در صد اندازه گيری شد. راندمان در شيرابه تمام راکتورها آزمايشگاهی و محيطی در حد 100% مشاهده گرديد.
نتيجه گيری: به نظر ميرسد روش ارائه شده در اين مطالعه برای احياء ترکيبات کروم شش ظرفيتی در فاز جامد با توجه به در دسترس و ارزان بودن تفاله چغندر، می تواند به عنوان يک روش عملی برای حل معضل زيست محيطی پسماندهای جامد حاوی ترکيبات مخاطره آميز سرطان زای کارخانجات سيمان به کار گرفته شود. با توجه به راندمان مطلوب احياء ترکيبات کروم شش ظرفيتی در اين مطالعه پسماند جامد کوره نيز می تواند برای ساخت آجرهای کروميت بازيابی گردد.
دکتر منصور رضازاده آذری ، طراحی و بررسی کارآيی يک روش عملی برای احياء ترکيبات کروم شش ظرفيتی سرطان زا در پسماند جامد آجرهای سوخته کوره کارخانجات سيمان نشريه پژوهنده، 1386; 12 (4) :283-292
![[English Abstract]](templates/tmpl_pajoohande/images/en.gif)