سابقه و هدف: عوامل بسياری در رضايت مددجويان نقش دارد و اندازه گيری رضايت آنان سبب درک اين عوامل می شود. به همين دليل اندازه گيری رضايت مددجويان از مراکز بهداشتی- درمانی در سال های اخير اهميت بسيار يافته است. اين مطالعه با هدف طراحی و روان سنجی "پرسشنامه رضايت مددجويان" از مراکز بهداشتی- درمانی در ايران، انجام شد.
مواد و روش ها: طراحی و روان سنجی پرسشنامه در چهار مرحله صورت گرفت؛ الف) تعريف "رضايت مددجويان از مراکز بهداشتی و درمانی" با مروری بر کتب و مقالات تعيين گرديد. ب) درمرحله دوم با استفاده از منابع موجود در ايران و سايرکشور ها، عبارات طراحی گرديد. ج) درمرحله سوم جهت روان سنجی، اعتبار محتوا، اعتبار صوری و اعتبار سازه اندازه گيری گرديد. جهت سنجش اعتبار محتوا و صوری، از 11 نفر مدرسين دانشکده های پرستاری و مامايی علوم پزشکی تهران، ايران، شهيد بهشتی، تربيت مدرس، کارکنان و مددجويان مراکز بهداشتی- درمانی خواسته شد تا اعتبار محتوايی و صوری پرسشنامه را تعيين نمايند. اندازه گيری اعتبار سازه با توزيع پرسشنامه به 300 نفر از مددجويان در مراکز مختلف بهداشتی- درمانی به طور تصادفی و انجام تحليل عاملی صورت گرفت. د) درمرحله چهارم برای تعيين پايايی از دو روش ثبات درونی و ثبات بيرونی (آزمون مجدد) استفاده گرديد. بدين منظور پرسشنامه بين 15مدرسين و کارکنان و مددجويان مراکز بهداشتی- درمانی توزيع شد و سپس به فاصله 15 روز مجدداً پرسشنامه توزيع گرديد و با بهره گيری از نظرات آنان آلفای کرونباخ و ضريب همبستگی پيرسون سنجيده شد.
يافته ها: در دو مرحله اول و دوم با مروری بر مقالات و کتب، تعريف "رضايت مددجويان از مراکز بهداشتی- درمانی" تعيين و سپس با توجه به يافته های مقالات، عبارات مربوط به رضايت مددجويان از مراکز بهداشتی- درمانی به دست آمد. در مرحله سوم با نظر خواهی و قضاوت مدرسين و با اضافه شدن پنج عبارت، پرسشنامه رضايت مددجويان از مراکز بهداشتی- درمانی با اندکس اعتبار محتوا 90% و بالاتر و با اعتبار صوری به دست آمد. تحليل عاملی نشان داد که پرسشنامه دارای سه عامل "فضای فيزيکی"، "نحوه ارتباط کارکنان" و "نحوه خدمت دهی" می باشد. در مرحله چهارم، ثبات درونی پرسشنامه با آلفای کرونباخ برای کل عبارات پرسشنامه 90/0و ثبات بيرونی با استفاده از روش ضريب همبستگی در آزمون مجدد برای کليه عبارات پرسشنامه حداقل 85/0 =r به دست آمد.
نتيجه گيری: اين مطالعه به دليل ضرورت اندازه گيری رضايت مددجويان از مراکز بهداشتی و درمانی، طراحی و روان سنجی پرسشنامه با توجه به فرهنگ جامعه ايران صورت گرفت. در اين پژوهش "پرسشنامه رضايت مددجويان" از مراکز بهداشتی- درمانی با 26 عبارت از نوع 5 قسمتی لايکرت و 3 سؤال از نوع افتراق معنايی دارای اعتبار (محتوا، صوری، سازه) و پايايی (ثبات درونی و ثبات بيرونی) طراحی گرديد. اندازه گيری ساير انواع اعتبار مانند اعتبار هم زمان و تمايزی در پژوهش های بعدی پيشنهاد می شود.
Yaghmaie F , Mahfouzpour S , Alavi Majd H , Jafarian B , Development and measuring psychometric properties of “Clients Ssatisfaction Questionnaire” of Community Health Centers Pajoohandeh Journal, 2007; 12 (5) :447-452 URL http://www.pajoohande.com/browse.php?a_code=A-10-2-22&slc_lang=fa&sid=1
دکتر فريده يغمايی ، دکتر سعاد محفوظ پور ، دکتر حميد علوی مجد ، مهندس بهمن جعفريان ، طراحی و روان سنجی"پرسشنامه رضايت مددجويان" از مراکز بهداشتی- درمانی نشريه پژوهنده، 1386; 12 (5) :447-452