سابقه و هدف: نقش کمبود ويتامينD در اتيولوژی تحمل گلوکز و ديابت نوع 2 به خوبی شـناخته شـده است و کمبـود آن می تواند ترشح انسولين را کاهش داده و موجب عدم تحمل گلوکز شود. بنابراين اين مطالعه با هدف تعيين تأثير مکمل ياری ويتامينD بر مقاومت انسولين در بيماران مبتلا به ديابت نوع 2 انجام شده است.
مواد و روش ها: اين مطالعه يک کارآزمايی بالينی دوسوکور بود. 57 بيمار مبتلا به ديابت ( 34 مرد و 23 زن ) که مصرف کننده قرص های کاهنده قند خون بودند و سطح کلسيم سرم نرمال داشتند برای شرکت در مطالعه انتخاب شدند. مطالعه در فصل زمستان که سطح 25-OH-D در ايران در پايين ترين حد خود است انجام شد. بيماران به دو گروه دريافت کننده مکمل ويتامينD و دارونما تقسيم شدند و به مدت يک ماه تحت مکمل ياری با IU/d 1500 ويتامينD3 يا دارونما قرار گرفتند. نوع و مقدار داروهای مصرفی بيمار، وضعيت مصرف سيگار، وزن، قد، نمايه توده بدنی (BMI)، گلوکز ناشتا سرم (FBS)، انسولين ناشتای سرم، پپتيدC، 25-OH-D و کلسيم توتال سرم در شروع و پايان مداخله اندازه گيری شدند. وضعيت دريافت انرژی، درشت مغذی ها، فيبر، ويتامينE,C ، منيزيم، روی، کلسيم و ويتامينD در شروع، طول دوره و پايان مطالعه بررسی شدند.
يافته ها: ميانگين و انحراف معيار سطح اوليه 25-OH-D ،ng/ml 67/10±42/10 بود. 47 نفر (5/82%) از 57 بيمار شرکت کننده در مطالعه مبتلا به کمبود ويتامينD بودند (25-OH-D < 20 ng/ml). پس از مداخله، تنها 60% از بيماران در گروه دريافت کننده مکمل ميزان طبيعی ويتامينD را به دست آوردند. سطح گلوکز و انسولين ناشتا سرم در گروه دريافت کننده مکمل ويتامين D کاهش يافت که اين تغييرات معنی دار نبود. ميزان پپتيدC سرم در گروه دريافت کننده مکمل از ng/ml 82/0±41/2 پيش از مداخله، به ng/ml14/1±78/2 بعد از مداخله افزايش يافت که اين افزايش معنی دار بود (02/0> P). سطح کلسيم سرم در گروه دريافت کننده مکمل ويتامينD به طور معنی داری افزاش يافت (04/0 > P)، اما از حد نرمال فراتر نرفت. پس از مداخله، ميانگين تغييرات QUICKI در گروه دريافت کننده مکمل به طور معنی داری بالاتر از گروه دارونما بود (03/0> P) که نشان می دهد مقاومت انسولين در گروه دريافت کننده مکمل ويتامينD نسبت به گروه دارونما کاهش يافته است.
نتيجه گيری: نتايج اين مطالعه پيشنهاد می کند که دريافت مکمل ويتامينD می تواند مقاومت انسولين را در بيماران مبتلا به ديابت نوع 2 کاهش دهد و بنابراين بهتر است به منظور بهبود کنترل ديابت حداقل در طول زمستان مورد استفاده قرار گيرد.
Shirinzadeh M , Shakerhosseini R , Navaiee L , Houshiar Rad A , Saadat N , Golestan P , Assessment of Vitamin D Supplementation Effect on Insulin Resistance among Type 2 Diabetic Patients Pajoohandeh Journal, 2007; 12 (5) :387-399 URL http://www.pajoohande.com/browse.php?a_code=A-10-2-15&slc_lang=fa&sid=1
مريم شيرين زاده ، دکتر راهبه شاکر حسينی ، ليدا نوايی ، آناهيتا هوشيار راد ، دکتر نويد سعادت ، دکتر بنفشه گلستان ، بررسی تأثير مکمل ياری ويتامين D بر مقاومت انسولين در بيماران مبتلا به ديابت نوع2 نشريه پژوهنده، 1386; 12 (5) :387-399