سابقه و هدف: شايع ترين علت قطع مصرف روش های طولانی اثر حاوی فقط پروژسترون مانند دی مدروکسی پروژسترون استات (DMPA) تزريقی، خونريزی های نامنظم قاعدگی به دنبال تغييرات موضعی در ساختمان رگ های آندومتر ذکر شده است. برای کاهش اين مشکل روش های تزريقی مختلط مانند سيکلوفم که روش تزريقی يک ماهه حاوی DMPA و سيپرونات استراديول است به متقاضيان پيشنهاد شد، اما اين که تا چه اندازه روش هايی مانند سيکلوفم می توانند در کاهش خونريزی های نامنظم و يا کاهش تاثير بر ساختمان رگ های آندومتر موفق باشند، هنوز معلوم نيست. اين مطالعه با هدف مقايسه اثرات سيکلوفم و DMPA بر تراکم رگ های آندومتر، هيستولوژی آندومتر، الگوی خونريزی و تعداد روزهای خونريزی انجام گرفت.موارد و روش ها: در اين کارآزمايی بالينی 68 زن سالم، با دوره منظم قاعدگی و مصرف روش های پيشگيری از بارداری تزريقی شرکت کردند. از هر زن، دو نمونه آندومتر، يکی قبل از اولين تزريق سيکلوفم يا DMPA، و ديگری 3 تا 6 ماه بعد از مصرف آنها با استفاده از پاپيل ساکشن کورت گرفته شد. سپس نمونه ها با استفاده از هماتوکسيلين ائوزين برای مطالعات هيستولوژيک و نيز با استفاده از روش های ايمونوهيستوشيمی و آنتی CD34 برای مشخص کردن مويرگ های آندومتر مورد رنگ آميزی قرار گرفتند. کارت تقويم قاعدگی را هر زن به طور ماهيانه تکميل می کرد. رگ های آندومتر توسط دو محقق به صورت بی خبر با بزرگ نمايی 400 شمرده و تراکم به ميليمتر مربع محاسبه می شد. تجزيه و تحليل آماری با استفاده از نرم افزار SPSS ويرايش 11.5 و آزمون های تی، همبستگی پيرسون و تی مزدوج در سطح معنی دار 95 درصد انجام شد.يافته ها: 68 زن در دو گروه 30 و 38 نفره، که به ترتيب DMPA و سيکلوفم را به عنوان روش پيشگيری از بارداری پذيرفته بودند در اين مطالعه شرکت کردند. تراکم رگ های آندومتر زنان قبل از تزريق 152± 5/mm2 بود که بعد از مصرف DMPA به 144 ±9.9/mm2 و بعد از مصرف سيکلوفم به 131± 12.8mm2، به طور معنی داری کاهش می يافت. اما مقايسه ميانگين تراکم رگ های آندومتر در دو گروه تفاوت معنی داری را نشان نمی داد. تعداد روزهای خونريزی و لکه بينی در سه ماهه اول و دوم پس از مصرف DMPA به ترتيب 28 ±4.6 و 18± 4.4 روز بود که در مقايسه با مصرف کنندگان سيکلوفم که به ترتيب 4.6 ±25 و 4.2 ±16 روز بود، تفاوت معنی داری را نشان نمی داد. شايع ترين شکل خونريزی در مصرف کنندگان هر دو روش لکه بينی بود که در مصرف کنندگان DMPA، 5 ±14 روز و در مصرف کنندگان سيکلوفم 3.8± 12.2 روز بود که اين تفاوت نيز معنی دار نبود. رگ های متسعی در نزديکی سطح اپی تليال آندومتر مصرف کنندگان DMPA مشاهده شد. شايع ترين نمای هيستولوژيک در مصرف کنندگان هر دو روش نمای آتروفيک آندومتر بود. ارتباط معنی داری بين تعداد روزهای خونريزی در سه ماه گذشته و تراکم رگ ها در هيچ يک از دو گروه وجود نداشت.نتيجه گيری: اين مطالعه نشان داد که سيکلوفم و DMPA، هر دو، موجب کاهش تراکم رگ های آندومتر و آتروفيک شدن آندومتر و ايجاد خونريزی نامنظم می شوند که بيشتر به شکل لکه بينی است و تفاوت معنی داری با يکديگر نشان نمی دهند. به نظر می رسد که برای ارتقای ميزان پذيرش روش های تزريقی طولانی اثر تحقيقات بيشتری برای کاهش عوارض جانبی و خونريزی های نامنظم لازم است.
