سابقه و هدف: برطبق گزارش سازمان جهانی بهداشت روزانه بين 100000- 80000 جوان شروع به مصرف فراوردههای دخانی میکنند که اکثراً در کشورهای در حال توسعه زندگی میکنند. از آنجا که بيش از 70% از نوجوانان (19-10 ساله) کشور در حال تحصيل هستند و مدرسه به عنوان اولين محيط اجتماعی آموزشی بعد از خانواده از اهميت بسزايی در شکلگيری رفتارهای فرد برخوردار است، اين پژوهش در مدارس اجرا گرديد. اين مطالعه با هدف تعيين الگوی مصرف سيگار در دانشآموزان شهر تهران در سال تحصيلی 87- 1386 صورت گرفت.
مواد و روشها: اين مطالعه مقطعی- توصيفی به روش تصادفی چند مرحلهای خوشهای و با استفاده از پرسشنامه استاندارد GYTS (Global Youth Tobacco Survey) بر روی جمعيت دانشآموزان شهر تهران شامل 4523 نفر (2272 پسر و 2251 دختر) در سال تحصيلی 87-1386 انجام گرديد. تجزيه و تحليل اطلاعات با استفاده از آزمون کایدو صورت گرفت.
يافتهها: 4523 دانشآموز (2/50% مذکر و 8/49% مونث) بررسی شدند. ميانگين سنی شرکتکنندگان در مطالعه 09/2±69/14 سال بود. تجربه مصرف سيگار و قليان به ترتيب 5/25% و 9/54% محاسبه گرديد. بيشترين فراوانی درصد تجربهکنندگان مصرف در گروه سنی 15-14 سالگی (6/27%) قرار داشت. بيشترين فراوانی درصد نحوه دستيابی به سيگار مصرفی در دانشآموزان مصرفکننده فعلی از مغازه يا فروشگاه (8/38%) گزارش شد. بيشترين مکان کشيدن سيگار در پسران مصرفکننده فعلی (6/36%) در مکانهای عمومی و در دختران (6/51%) در خانه بود. 0/22% از مصرفکنندگان فعلی بيش از 5 نخ سيگار در طی 30 روز گذشته کشيده بودند. تقريباً از هر پنج نفر مصرفکننده فعلی يک نفر اقدام به ترک و تلاش جهت ترک سيگار در سال گذشته داشتهاند. پسران مصرفکننده فعلی سيگار بيشتر از دختران اقدام به ترک سيگار (01/0p<) داشتند.
نتيجهگيری: نتايج با بسياری از مطالعات در جهان همخوانی دارد. شيوع قابل توجه تجربه و مصرف دخانيات طراحی و اجرای برنامههای پيشگيری با رويکرد سطح اول پيشگيری جهت سنين پايينتر، نظارت و اجرای قوانين منع فروش دخانيات به نوجوانان و بررسی عوامل موثر بر مصرف لازم به نظر میرسد.
دکتر علی رمضانخانی ، فاطمه سربندی زابلی ، دکتر افسانه زرقی ، دکتر غلامرضا حيدری ، دکتر محمد رضا مسجدی ، الگوی مصرف سيگار در دانش آموزان نوجوان شهر تهران نشريه پژوهنده، 1389; 15 (3) :115-122
![[English Abstract]](templates/tmpl_pajoohande/images/en.gif)