سابقه و هدف: افت وزن از مهمترين مشکلات سلامتی کودکان در جوامع درحال توسعه است. در بعضی مناطق بيماريهای عفونی و در برخی ديگر عوامل تغذيهای بعنوان عوامل خطرساز افت وزن کودک معرفی شدهاند. از آنجا که شناخت عوامل خطرساز سوءتغذيه و پيشگيری از آنها درکودکان بسيار مهم است، اين مطالعه با هدف تعيين فراوانی افت وزن و مهمترين عوامل خطرساز آن تا دوسالگی در کودکان مراجعهکننده به مراکز بهداشتی-درمانی شرق تهران انجام شد.
مواد و روشها: اين مطالعه با استفاده از دادههای موجود انجام گرفت. با روش نمونهگيری خوشهای دومرحلهای 1660 کودک دوساله مراجعهکننده به مراکز بهداشتی انتخاب و اطلاعات لازم از پرونده بهداشتی آنها استخراج گرديد. کودکان تک قلو که تولد به موقع داشته و از بيماری خاص در بدو تولد يا بيماريهای ژنتيکی و مادرزادی رنج نمیبردند در صورت مراجعه منظم برای پايش رشد وارد اين مطالعه شدند. آزمونهای کای-دو، من ويتنی و تحليل رگرسيونی لجستيک برای تعيين ارتباط عوامل خطرساز با افت وزن مورد استفاده قرار گرفت و بر اساس مقادير نسبت شانس مهمترين عوامل خطرساز تعين شد.
يافتهها: دختران 5/55% کودکان را تشکيل دادند. وزن تولد کودکان 463±3202 گرم بود. 1119(4/67%) کودک از ابتدای تولد تا دو سالگی حداقل يک بار افت وزن داشتند. بيشترين فراوانی افت وزن در سنين 9 تا 11 ماهگی مشاهده شد. عوامل خطرساز افت وزن تا 6 ماهگی کمترين بسامد را داشتند. نسبت شانس عمدهترين عوامل خطرساز به ترتيب متعلق به قطع تغذيه کودک با شيرمادر(7/64)، شروع تغذيه تکميلی (9/16)، ابتلا به اسهال (3/15) و عفونتهای تنفسی (8/11) بود. بين عوامل دموگرافيک و افت وزن کودکان رابطه معنیدار آماری يافت نشد.
نتيجهگيری: فراوانی افت وزن در نمونه مورد مطالعه بالا بوده و با توجه به عوارض شناخته شده آن بايد بيشتر مورد توجه قرار گيرد. از آنجا که مهمترين عوامل خطرساز افت وزن کودکان تا 2 سالگی قابل کنترل میباشند به نظر میرسد توانمند سازی مادران در زمينه شيوههای مناسب تغذيه کودک در سلامت و بيماری به کاهش موارد بروز افت وزن کمک کند.
Nahid Kholdi , Ali Ramezankhani , Farid Zayeri , Farhad Djafari , Ali Davati , Weight Faltering and its Major Immediate Risk Factors up to 2 Years of Age in Children Attending Health Care Centers, East of Tehran Pajoohandeh Journal, 2010; 15 (3) :104-110 URL http://www.pajoohande.com/browse.php?a_code=A-10-1-635&slc_lang=fa&sid=1
ناهيد خلدی ، دکتر علی رمضانخانی ، دکتر فريد زايری ، دکتر فرهاد جعفری ، دکتر علی دواتی ، افت وزن و مهمترين عوامل خطرساز مستقيم آن تا 2 سالگی در کودکان مراجعهکننده به مراکز بهداشتی-درمانی شرق تهران نشريه پژوهنده، 1389; 15 (3) :104-110