سابقه و هدف: هيپوکمپ يکی از حساس ترين نواحی مغز در ايجاد فعاليت صرعی می باشد و تحقيقات زيادی در رابطه با تاثير مواد مختلف بر شدت تشنجهای ناشی از فعاليت نورونهای هيپوکمپ در حال انجام است. در اين تحقيق اثر تزريق داخل صفاقی N6 – سيکلوهگزيل آدنوزين (CHA) آگونيست اختصاصی گيرنده های آدنوزينی A1 و 1-3 دی متيل – 8 – سيکلوپنتيل گزانتين (CPT)، آنتاگونيست اختصاصی اين گيرنده ها در حيواناتی که با تحريک الکتريکی هيپوکمپ کيندل شده بودند، مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: تزريق داخل صفاقی CHA (با دوزهای 0.25، 0.5 و 1 ميلی گرم بر کيلوگرم) امواج تخليه متعاقب ثانويه هيپوکمپ و امواج تخليه متعاقب آميگدال را به طور معنی داری کاهش داد. از اين ميان تنها تزريق دوز 1 mg/kg اين دارو زمان تاخيری بين تحريک و شروع مرحله 4 تشنج را نيز افزايش داد. تزريق داخل صفاقی CPT (با دوزهای 0.25، 0.5 و 1 ميلی گرم بر کيلوگرم) در مدت زمان مرحله 5 تشنج و مدت زمان امواج تخليه متقاقب ثانويه هيپوکمپ و امواج تخليه متعاقب آميگدال افزايش معنی داری ايجاد کرد. چنانچه قبل از تزريق CHA، CPT (با دوز 0.5mg/kg) به حيوانات تزريق شود، جلوی اثرات CHA بر کميتهای تشنجی گرفته خواهد شد. يافته ها: تمامی حيواناتی که با تحريک هيپوکمپ کنيدل شده بودند، قبل و پس از تزريق سالين، مرحله 5 تشنج را نشان دادند. CHA و CPT در دوزهای مورد استفاده، اثر قابل توجهی بر رفتار و فعاليت حرکتی حيوان نداشتند. تزريق دوزهای مختلف CHA اثر معنی داری بر مرحله حمله تشنج، ADD هيپوکمپ و مدت زمان مرحله 5 تشنج نداشت، اما مدت زمان تاخيری بين تحريک و شروع مرحله 4 تشنج را به طور وابسته به دوز و معنی داری افزايش داد. SAD هيپوکمپ و ADD آميگدال نيز به طور معنی داری کاهش يافتند. که اين اثرات شديدا وابسته به دوز و زمان می باشند. تزريق داخل صفاقی CPT بر کميتهای ADD هيپوکمپ و S4L اثری نداشت اما به طور معنی داری S5D، SAD هيپوکمپ و ADD آميگدال را تحت تاثير قرار داد. تزريق داخل صفاقی CPT، 5 دقيقه قبل از تجويز CHA موجب کاهش پاسخ دهی به CHA شد. CPT اثر CHA بر SAD هيپوکمپ و ADD آميگدال را در زمانهای 15 و 60 دقيقه پس از تزريق CHA حذف کرد. نتيجه گيری: نتايج حاصل نشان می دهد که درمدل صرعی کيندلينگ هيپوکمپ، آدنوزين درون زا دارای اثرات ضد تشنجی است و تزريق آگونيست گيرنده های آدنوزينی A1 اين اثر را تشديد می نمايد. همچنين می توان اين احتمال را مطرح نمود که بخشی از اين اثرات از طريق کاهش فعاليت ناحيه آميگدال اعمال می شود.
ميرنجفی زاده سيدجواد ، پورغلامی محمدحسين ، فتح الهی يعقوب ، نقش گيرنده های آدنوزينی A1 بر فعاليت تشنجی هيپوکمپ و آميگدال در کيندلينگ هيپوکمپ در موشهای صحرايی نشريه پژوهنده، 1384; 10 (3) :9-15