سابقه و هدف: با توجه به بروز التهاب جوف دهان در بيماران تحت شيمی درمانی و عوارض شناخته شده آن و عدم موفقيت روشهای معمول در پيشگيری از التهاب مخاط دهان و گزارش نقش مؤثر دهان شويه گياه بارهنگ در پيشگيری از اين التهاب اين تحقيق در سه مرکز درمانی علی اصغر، مفيد و طبی کودکان در شهر تهران انجام گرفت. مواد و روشها: تحقيق حاضر به روش کارآزمايی بالينی و يکسو کور انجام شد. 60 بيمار با انتخاب تصادفی وارد مطالعه شدند. وضعيت التهاب دهان قبل از شروع درمان با استفاده از چک ليست ارزشيابی مخاط دهان که وضعيت مخاط دهان را به صورت درجات و شدت بروز التهاب و زخم ارزيابی می نمود همراه با خصوصيات دموگرافيک مثل سن و جنس در فرم اطلاعاتی ثبت شد. در گروه درمان دهان شويه گياه بارهنگ، در گروه شاهد محلول نرمال سالين 5% و در گروه پلاسبو آب استريل 3 بار در روز به مدت 21 روز پس از شروع شيمی درمانی تجويز شود. همچنين در روزهای 7، 14 و 21 وضعيت التهاب دهان کنترل و ثبت و مورد قضاوت آماری قرار گرفت. يافته ها: در پايان روز 21 در گروه بارهنگ 75% نمونه ها سالم، 20% زخم درجه 1 و 5% زخم درجه 2 داشتند. در گروه نرمال سالين 15% سالم، 10% زخم درجه 1 و 70% زخم درجه 2 و 5% زخم درجه 3 را نشان دادند. در گروه آب استريل 10% سالم، 15% زخم درجه 1، 55% زخم رجه 2 و 20% زخم درجه 3 داشتند. اختلاف آماری معنيداری بين گروه بارهنگ در روز 7 (P=0.001)، روز 14 (P=0.003) و روز 21 شيمی درمانی (P=0.00001) نسبت به دو گروه ديگر در مورد ميزان شدت و درجات التهاب جوف دهان وجود داشت. نتيجه گيری و توصيه ها: به کارگيری دهان شويه برگ گياه بارهنگ در پيشگيری از التهاب جوف دهان (استوماتيت) حاصل از شيمی درمانی موثر است.
