سابقه و هدف: درباره تاثير غذاها با نمايه گليسمی پايين در وعده غذايی مخلوط بر ميزان قند خون بيماران ديابتی نوع 2 گزارشات متفاوتی وجود دارد. بدليل وجود تناقضات و کاستی های طراحی تحقيقات قبلی، اين تحقيق به منظور تعيين تاثير جايگزينی نيمی از نان صبحانه معمول با سيب و يا عدسی بر ميزان قند خون بيماران ديابتی نوع 2 مراجعه کننده به انجمن ديابت ايران انجام گرفت.مواد و روش ها: تحقيق به روش کارآزمائی بالينی(Cross-Over Clinical Trial) بر روی 18 بيمار ديابتی نوع 2 با قند خون ناشتای 126 تا 180ميلی گرم در دسی ليتر انجام گرفت. در روز اول تحقيق نمونه ها به طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. در يک گروه نصف واحد نان صبحانه در مرحله اول با مقدار مساوی سيب و در گروه ديگر با عدسی جايگزين شد. بعد از يک هفته دوره پاک شدگی (Wash-out) بين هفته سوم مطالعه، برنامه غذايی صبحانه در دو گروه جابه جا گرديد. در هر 3 مرحله تحقيق، ميزان قند خون در زمان های صفر(بعد از 12 ساعت حالت ناشتا)، 60، 120و 180 دقيقه پس از صرف صبحانه به روش گلوکز اکسيداز اندازه گيری و سطح زير منحنی قند خون پس از مصرف انواع صبحانه مورد مطالعه، محاسبه شد. يافته ها توسط آزمون آماری paired t-test با قبول سطح معنی داری p<0.05 مورد قضاوت آماری قرار گرفتند.يافته ها: تحقيق بر روی 16 بيمار (13 زن و 3 مرد) با ميانگين سنی 6.2±49.8 سال (محدوده سنی 42 تا 63 سال) و ميانگين طول مدت ابتلا به بيماری ديابت نوع 5.6±5.1 سال انجام گرفت. صبحانه معمول نمونه ها شامل چای، نان سنگک، پنير، گوجه فرنگی و خيار بود. سه نوع صبحانه مورد مطالعه، تنها در مقدار فيبر دارای تفاوت آشکاری بودند. سطح زير منحنی پاسخ قند خون برای صبحانه حاوی سيب و يا عدسی جايگزين به ترتيب 3041.9 ±48149 و 2231.9 ± 4352 ميلی گرم در دسی ليتر در دقيقه بود (NS). سطح زير منحنی ميزان قند خون برای صبحانه معمول (4174.5 ± 8469.9 ميلی گرم در دسی ليتر در دقيقه) با مقدار آن در صبحانه جايگزين حاوی سيب يا عدسی اختلاف معنی دار آماری داشت (به ترتيب p<0.02 و (p<0.005. نتيجه گيری و توصيه ها: جايگزينی نصف ميزان صبحانه با مقداری سيب يا عدسی که حاوی ميزان مساوی کربوهيدرات است. اثر يکسانی بر روی سطح قندخون داشت. بنابراين استفاده از هر يک از اين مواد در مقايسه با صبحانه معمولی کمک به بهبود پاسخ گليسمی در اين گروه از بيماران نمود.
مفيدی آنيتا ، طاهباز فريده ، طالبان فروغ اعظم ، ولائی ناصر ، بررسی تاثير جايگزينی نيمی از نان صبحانه با دو ماده غذايی با نمايه گليسمی پايين بر ميزان قند خون در بيماران ديابتی نوع 2 نشريه پژوهنده، 1383; 9 (4) :9-15